دلایل ناباروری | روش های تشخیص و درمان ناباروری مردان و زنان

دلایل ناباروری | روش های تشخیص و درمان ناباروری مردان و زنان

دلایل ناباروری در مردان

۱- دیابت

۲- سابقه ضربه به بیضه ها یا چرخش بیضه ها، سابقه بلوغ زودرس یا دیررس

۳- داروهای مورد استفاده در دوران زخمها یا پسویازیس

۴- ترمیم فتق

۵- مصرف الکل به مقدار زیاد

۶- یضه نزول نکرده

۷- مصرف دخانیات

۸- تماس ناحیه های تناسلی با دماهای بالا

۹- تماس با مواد سمی در حین کار نظیر مس، کادمیوم و جیوه، اکسید اتیلن، کلرید وینیل، مواد رادیو اکتیو و اشعه

۱۰- سابقه مصرف دی استیل بسترول توسط مادر در حین بارداری و سابقه ابتلا به اوریون حین بلوغ

۱۱- وجود سابقه عفونت پروستات یا ناحیه تناسلی

دلایل ناباروری | روش های تشخیص و درمان ناباروری مردان و زنان

دلایل ناباروری مردان

بعضی از دلایل ناباروری در مردان عبارتند از: بیماری‌های دوران کودکی مثل جراحی‌هایی که اطراف بیضه انجام می‌شود، بالا بودن بیضه و بیماری واریکوسل (به عنوان شایع‌ترین عامل ناباروری که قابل درمان است)، اختلالات هورمونی به صورت اختلال در هورمون‌های هیپوفیز یا هورمون‌های جنسی، رشد نامناسب بیضه‌ها، اختلالات ژنتیک مثل کوچک بودن بیضه، برخی عفونت‌های مزمن که در عملکرد بیضه اختلال ایجاد می‌کند مثلاً «سل» که لوله‌های انتقال دهنده اسپرم را از بین می‌برد.

دلایل ناباروری

برخی داروها، برخی عفونت‌های دستگاه تناسلی مثل سوزاک به شرطی که موجب تنگی مجرا شود و مانع خروج شود و بیماری‌های تب‌دار طولانی مدت که بر نطفه‌سازی تأثیر می‌گذارد علت آن است که اسپرم در بیضه در درجه حرارتی پایین‌تر از درجه حرارت بدن فعالیت پیدا کند و این حرارت بالا و طولانی مدت باعث از بین رفتن اسپرم‌ها شود.

پرکاری و کم‌کاری تیروئید هر دو از علل ناباروری به‌شمار می‌آیند، تا جایی که بهتر است در صورت مشاهده ناباروری ابتدا مشکلات تیروئید در فرد مورد بررسی قرار بگیرد. بنابراین براساس توصیه پزشکان بررسی علل اختلالات این غده در ابتدای درمان ناباروری ضروری و با اهمیت است.سن، شغل، اعتیاد و نوع آن، سابقه بیماری و سابقه فامیلی، نکاتی هستند که در بررسی ناباروری مردان اهمیت دارند.

راههای تشخیص ناباروری در مردان

علاوه بر دریافت اطلاعات کامل وضعیت فرد باید معاینات خاصی روی بیمار انجام شود

و سپس یک سری آزمایشهای تخصصی صورت گیرد که عبارتند از:

آزمایش منی چند گانه :

حداقل دو نمونه در دو نوبت مختلف زمانی مختلف باید گرفته شود و از لحاظ فاکتورهای گوناگون مورد بررسی قرار گیرد

که این نوع فاکتورها شامل حجم منی، قوام، تعداد اسپرمها و شکل و حرکت آنها می باشد.

سونوگرافی:

جهت تعیین واریکوسل و سایر عوارض ساختمانی بیضه.

سایر آزمایش ها :

از این آزمایشات جهت تعیین علت اختلالات اسپرمها یا بیماریهای سیستم تناسلی مردانه استفاده می شود.

درمان ناباروری مردان

لاپاروسکوپی: لاپاروسکوپی یک روش موثر و بدون خطر در درمان یک نوع اختلال ناباروری در بالغین است.

کریپتورکیدسیم : شایع ترین ناهنجاری دستگاه تناسلی می باشد که در بدو تولد در نوزادان مذکر قابل تشخیص است.

تشخیص کریپتورکیدسیم، از طریق مشاهده میسر است.

دلایل ناباروری | روش های تشخیص و درمان ناباروری مردان و زنان

دلایل نازایی زنان

۱- تخمدان پلی کیستیک

شرایطی را فراهم می کند که فولیکولهای کوچک موجود در تخمدانها نمی توانند به فولیکولهای بالغ تبدیل شوند و با عدم تعادل هورمونی و الگوهای غیر قابل پیشگویی تخمک گذاری مشخص می شود. پریود های نامنظم ،رشد موهای زائد و آکنه و چاقی.

۲- مشکلات تخمک گذاری

به شرایطی (معمولا هورمونال)اطلاق می شود که مانع از آزاد شدن تخمک بالغ توسط تخمدانهای زنان می شود.فقدان یا وجود عادات ماهیانه نامنظم و خونریزی های ماهیانه کم یا زیاد.

۳- آندومتریوزیز

به شرایطی اطلاق می شود که در آن بافت پوشاننده مخاط رحم(بافت اندومتریال)در بیرون از حفره رحمی ومعمولا در حفره شکمی لگنی رشد می کند.بعضی زنان بدون علامتند در حالی که دیگران دچار درد موقع عادت ماهیانه یا درد حین نزدیکی یا دردهای مبهم لگنی هستند.

۴- لوله های رحمی مسدودشده

لوله های رحمی آسیب دیده یا مسدود شده ،ازرسیدن اسپرم به تخمک ویا از رسیدن تخمک بارور شده به داخل حفره رحمی جلوگیری می کنند.علل مهم انسداد لوله های رحمی شامل بیماری های التهابی لگن ،بیماری های انتقال یابنده از طریق روابط جنسی نظیر کلامیدیاواعمال جراحی عقیم کننده قبلی می باشند.از جمله علت‌های دیگر که باعث ناباروری در زنان می‌شود می‌توان به این موارد اشاره کرد؛ آندومتریوز، عدم تخمک گذاری، تخمک‌های ضعیف، سندروم تخمدان پلی کیستیک، انسداد لوله‌های رحمی (فالوپ)، حساسیت به اسپرم، مشکلات بارداری غیرقابل توجیه و مشکلات بارداری مرکب که برای هر یک از این عوامل راه‌حل‌هایی وجود دارد.

دلایل ناباروری | روش های تشخیص و درمان ناباروری مردان و زنان

روشهای درمان نازایی در زنان

۱- مشکل انسداد لوله های رحمی جراحی برای گشایش لوله ها، یا لقاح مصنوعی آزمایشگاهی (ivf) می باشد.
۲- درمان مشکلات تخمک گذاری داروهای باروری و لقاح مصنوعی از راههای درمان است.
۳- برای تخمک های ضعیف بارداری به روش لقاح مصنوعی آزمایشگاهی (ivf) با استفاده از تخم یا جنین اهدایی، یا فرزندخواندگی روشی برای درمان به کار میرود.
۴- در درمان اندومتریوزیز از داروهای باروری همراه با تلقیح مصنوعی، جراحی برای برداشتن بافت غیرطبیعی یا گشودن لوله، تکنولوژی های نوین در درمان ناباروری استفاده می شود.

دلایل ناباروری

۵- برای تخمک پلی کیستیک اصلاح روش زندگی (رژیم غذایی و ورزش) یا داروهای باروری و لقاح مصنوعی. راه درمان جدید سندروم تخمدانی پلی کیستیک استفاده از داروی دیابتی موسوم به متفورمین (گلوکوفاژ) است که امکان تخمک گذاری منظم را فراهم می کند.

۶- مطالعات جدید نشان می‌دهد که مصرف هم‌زمان ویتامین‌های E و D3 سبب افزایش شانس باروری در زنان می‌شود. این مطالعه که بر روی ۱۰۰ زن مبتلا به ناباروری با علت سندرم تخمدان پلی کیستیک صورت گرفت نشان داد که اصلاح کمبود ویتامین D3، شانس لانه گزینی جنین و همچنین دوقلویی را افزایش می‌دهد.

دلایل ناباروری

روش های گیاهی و طبیعی درمان نازایی

گیلاس زمستانی

گیلاس زمستانی یا همان جینسنگ هند برای زنان نابارور بسیار مفید است ، زیرا این گیاه به حفظ تعادل هورممونی و ترویج عملکرد صحیح اندام های تناسلی کمک می کند . همچنین این گیاه کمک می کند تا سطح استرس کاهش یابد .مخلوط یک قاشق غذاخوری پودر گیلاس زمستانی با یک لیوان آب گرم سپس نوشیدن آن دو بار در روزتوجه : با توجه به عوارض جانبی احتمالی ، توصیه می شود تحت نظارت پزشکی از این گیاه استفاده کنید .

انار

انار می تواند با افزایش جریان خون به رحم و ضخیم کردن پوشش داخلی رحم به درمان نازایی با کمتر شدن احتمال سقط جنین و ترویج رشد سالم جنین کمک کند .باتوجه به مطالعات ۲۰۱۵ در جمله فارماکوگنوزی منتشر شده ، انار می تواند به عنوان یک مکمل به منظور افزایش طول عمر ، باروری و نرخ رشد استفاده شود ، با این حال باید دوز دقیقی برای مصرف آن در نظر گرفت تا دچار عوارض جانبی نشوید .

مخلوط مقدار مساوی از دانه انار پودر شده و پودر پوست انار سپس در یک شیشه که هوا نرود نگه داری کنید ، نصف قاشق چای خوری از این مخلوط را در یک لیوان آب گرم دو بار در روز برای چند هفته مصرف کنید
همچنین شما می توانید روزانه انار یا آب انار مصرف کنید

دارچین

دارچین می تواند با عملکرد مناسب تخمدان به مبارزه با ناباروری موثر باشد و حتی به درمان نازایی کمک کند .تحقیقی که در سال ۲۰۰۷ در یک مجله باروری و نازایی منتشر شده نشان داد که افزودن دارچین می تواند به بهبود دوری از قاعدگی در زنان مبتلا به PCOS کمک کند .همچنین دارچین برای درمان مشکلات مانند : اندومتریوز ، فیبروئید رحم و آمنوره ( فقدان دور های قاعدگی ) کمک کند .دارچین به پیشگیری از عفونت مخمر نیز کمک می کند .اضافه کردن یک قاشق چای خوری پودر دارچین در یک فنجان آب گرم و سپس نوشیدن آن یک بار در روز برای چند ماه . همچنین می توانید دارچین را در رژیم غذایی خود اضافه کنید.

توجه : روزانه بیش از دو قاشق غذاخوری از این ادویه استفاده نکنید .

گیاه پنج انگشت

این گیاه به بهبود تخمک گذاری با توجه به سطح پرولاکتین بالا و همچنین به مبارز با PCOS کمک می کند .اضافه کردن یک قاشق چای خوری پنج انگشست تازه یا خشک شده در یک فنجان آب جوش سپس جوشاندن به مدت ده دقیقه و سپس نوشیدن این چای یک بار در روز به مدت چند هفته یا چند ماه
همچنین می توانید مکمل گیاه پنج انگشت را به صورت کپسول یا عصاره با مشورت پزشک مصرف کنید

توجه : این گیاه بر روی هورمون های خاصی تاثیر می گذارد و زنان مبتلا به بیماری هایی مانند : سرطان سینه یا کسانی که درحال مصرف دارو های خاصی هستند بهتر است از مصرف آن پرهیز کنند .

توجه : اگر شما تحت لقاح مصنوعی هستید می تواند برای عملکرد بهتر از این گیاه استفاده کنید .

خرما

خرما شمال چندی مواد مغذی است که می تواد به افزایش توانایی در باروری در درمان نازایی کمک کند .خرما غنی از ویتامین های E ، A و B و همچنین آهن است که برای یک زن حامله بسیار ضروری است .ده عدد خرما بدون هسته را با دو قاشق غذاخوری گشنیز خرد شده به خوبی مخلوط کنید و سپس یک فنجان شیر گاو به آن اضافه کنید و اجازه دهید تا بجوشد و پس از سرد شدن یک بار در روز به مدت یک هفته از تاریخ آخرین دوره خود مصرف کنید
همچنین خوردن شش تا هشت عدد خرما به عنوان یک میان وعده سالم می تواند به شما کمک کند

ریشه ماکارو

یکی دیگر از روش های گیاهی موثر برای درمان نازایی ریشه ماکارو است زیرا این گیاه تولید کنند هورمون طبیعی است به ویژه در زنان که مشکل کم کاری تیروئید دارند بسیار مفید است .ریشه ماکارو منبع خوبی از مواد مغذی مختلف است که سبب افزایش احتمال باروری خواهد شد .مخلوط نصف قاشق چای خوری پود ریشه ماکارو در یک فنجان آب ولرم یا شیر و نوشیدن آن یک بار در روز به مدت چند ماه روش دیگر استفاده از مکمل ریشه ماکارو با مشورت پزشک خود

توجه : این گیاه در دوران بارداری هیچ تاثیری در باروری ندارد و فقط قبل از نزدیکی کاربرد دارد .

ویتامین D

ویتامین D برای بارداری و برای زایمان یک نوزاد سالم ضروری است ، کمبود ویتامین D سبب ناباروری و سقط جنین می شود .مطالعات ۲۰۱۴ در مجله غدد درون ریز و متابولیسم بالینی منتشر شده نشان می دهد که ویتامین D یک عامل موثر بر باروری است .روزانه در هنگام صبح زود برای ده دقیقه در معرض نور خورشید قرار بگیریدخوردن غذاهای سرشار از ویتامین D مانند : ماهی آزاد ، پنیر ، زده تخم مرغ و غذا های غنی شده با ویتامین D همچنین می توانید از مکمل های ویتامین D با مشورت پزشک خود مصرف کنید

دلایل ناباروری 

روش های تشخیص و درمان ناباروری مردان و زنان

یوگا

یوگا می تواند برای زنان نازا مفید باشد زیرا به حفظ وزن سالم بدن که سبب افزایش شانس باروری می شود کمک می کند . همچنین با آرام کردن بدن و ذهن به کاهش استرس کمک می کند . با کمک یک متخصص یوگا به کلاس های یوگا بروید یا در خانه حرکات یوگا انجام دهید .

خوردن یک رژیم غذایی متعادل

داشتن یک رژیم غذایی متعادل یکی از عوامل مهم برای بهبود باروری است ، یک رژیم مناسب می تواند به درمان نازایی کمک کند و شانس بارداری را افزایش دهد . خوردن غذاهای پروتئین دار مانند : لوبیا ، اسفناج ، نخود و عدسخوردن کربوهیدارت هایی که شاخص گلیسمی پایینی دارند مانند : برنج قهوه ای و نان سبوس دارخوردن غذاهای غنی از آهن برای جلوگیری از مشکلات تخمک گذاری مانند ، لوبیا ، گوشت بدون چربی ع سبزیجات برگ سبز ، چغندر ، آلو ، زرد آلو ، کشمش و خرما

مصرف میوه و سبزیجات تازه

اجتناب از غذاهای ادویه دار مانند

چای ، قهوه ، آرد سفید ، غلات تصویه شده ، غذاهای سرخ شده و غذاهای دریایی سرشار از جیوه.

دلایل ناباروری | روش های تشخیص و درمان ناباروری مردان و زنان

دلایل ناباروری در زنان

1) اختلال در تخمك گذاري

اختلال در تخمك گذاري، علت عمده ناباروري در زنان است. به طوري كه 39% علل ناباروري زنان مربوط به اين مسئله است . بدون عمل تخمك گذاري لقاح انجام نمي شود و بنابراين زن باردار نمي شود . بعضي از زن ها ممكن است تخمك گذاري نكنند و يا به طور نامنظم و كم تخمك گذاري كنند و بنابراين ممكن است يا عادت ماهيانه نداشته باشند و يا عادت ماهيانه آنها كم و نامنظم باشد و حتي بعضي خانم ها با آنكه داراي عادت ماهيانه منظم هستند، داراي اختلال در تخمك گذاري هستند.

2) اختلال در لوله هاي رحمي

در بعضي زنان، لوله هاي رحمي به طور كامل و يا ناقص بسته است. در نتيجه اسپرم به تخمك نمي رسد. بسته بودن لوله هاي رحمي مي تواند به دليل عفونت، آندومتريوز و يا چسبندگي هايي پس ازعمل جراحي باشد. همچنين ممكن است اين لوله ها پس از يك حاملگي خارج رحمي بسته شوند. در كشورهاي در حال توسعه نسبت به كشورهاي توسه يافته به علت شيوع بيماري هاي عفوني دستگاه توليدمثلي، ميزان اختلال در لوله هاي رحمي بيشتر است. به طور كلي 30% علل ناباروري زن ها مربوط به اختلال در لوله هاي رحمي است .

3) آندومتريوز

آندومتريوز، حالتي است كه در آن سنگفرش رحم (آندومتر)‌ رشد می کند و از رحم هم فراتر مي رود و لوله هاي رحمي را نيز مي پوشاند و حتي آنها را مي بندد و در عمل تخمك گذاري اختلال به وجودمي آورد. آندومتريوز علت 13% موارد ناباروري است  و حدود 70% زنان داراي آندومتريوز، نابارور هستند.

4)‌اختلال درگردن رحم يا رحم

ناهنجاري هاي گردن رحم مي تواند سبب ناباروري شود كه از آن جمله مي توان به مشكلات مربوط به ساختمان بدن، عفونت هاي گردن و رحم و يا كيفيت نامناسب ترشحات رحم اشاره كرد. از طرفي تومورهاي بدخيم رحم و يا بعضي جاي زخم هاي موجود در ديواره رحم مسبب ناباروري است.

5)‌ مشكلات دستگاه ايمني بدن

مشكلات مربوط به دستگاه ايمني بدن و عوامل ايمونولوژيك نقش مهمي در ايجاد ناباروري دارند. تشخيص و درمان اينگونه بيماران مشكل است. در بعضي خانم ها،‌ عليه اسپرم مرد ماده اي بنام آنتي بادي ترشح مي شود كه اسپرم ها را از بين مي برد و يا آنها را غيرفعال مي كند و يا حتي سبب سقط خود به خود در بعضي از آبستني ها مي شود.

دلایل ناباروری | روش های تشخیص و درمان ناباروری مردان و زنان

دلایل ناباروری  در مردان

1)اختلالات مربوط به اسپرم

به طور طبيعي، در بيضه مرد اسپرم توليد مي شود و به هنگام انزال از وي خارج مي شود. اگر در موارد زير اختلالي باشد، شانس لقاح كم شده و مرد نابارور محسوب مي شود.

• ‌تعداد كم اسپرم
• عدم بلوغ اسپرم
• شكل غيرطبيعي اسپرم
• عدم توانايي حركت مناسب اسپرم

عواملي كه بر تعداد،  شكل،‌ بلوغ و حركت اسپرم تأثير منفي دارند عبارتند از:

• بيماري هاي عفوني: بيماري هاي عفوني با شرايط التهابي نظير بيماري اوريون سبب عفونت مجاري تناسلي يا التهاب و از بين رفتن بيضه ها در مرد مي شوند. حدود 25% مرداني كه بعد از بلوغ دچار اوريون مي شوند نابارور مي شوند.
• ‌اختلالات هورموني
• اختلالات هورموني سبب حدود 5-2% مشكلات ناباروري در مردان مي شود. توليد نامناسب هورمون هاي FSH و LH بر توليد هورمون مردانگي يا تستوسترون و توليد اسپرم تأثير دارند.
• مشكلات مربوط به دستگاه ايمني بدن
• در بدن بعضي مردان عليه اسپرم خودشان ماده اي به نام آنتي بادي توليد مي شود كه سبب كاهش حركت اسپرم يا به هم چسبيدن آنها مي شود.

2)‌ ناهنجاري هاي مربوط به ساختمان بدن

بعضي عوامل نظير بسته بودن لوله هاي خروج اسپرم (دفران، اپيديديم)‌ سبب ناباروري در مردان مي شود . بسته شدن لوله هاي خروج اسپرم مي تواند به علل مادرزادي، نقص ژنتيكي، عفونت ها يا التهاب هاي دستگاه ادراري – تناسلي باشد. البته جاي جراحي هاي قبلي نيز مي تواند اين لوله ها را ببندند.
از جمله عوامل ديگر ناباروري در مردان واريكوسل است. در اين حالت رگهاي درون كيسه بيضه متسع مي شود و كيفيت اسپرم كاهش مي يابد.

3)‌ عوامل ديگر

عوامل ديگري نظير ناتواني جنسي و يا انزال زودرس نيز مي تواند عامل ناباروري  در مردان باشد.

دلایل ناباروری | روش های تشخیص و درمان ناباروری مردان و زنان

‌دلایل ناباروری ژنتیکی

علل ناباروری اعم از مشکلات هورمونی و چاقی تا غیر طبیعی بودن سلول های جنسی (تخمک و اسپرم) همگی می تواند به نوعی تحت تاثیر عوامل ژنتیکی باشد. برای مثال استعداد چاقی، ابتلا به عفونت و حتی لزوم انجام یک جراحی که به ناباروری می انجامد همگی هر چند کوچک می توانند به عوامل ژنتیکی مربوط باشند. امروزه مطالعات بر روی ژنهای خاص در انسان و مدل های آزمایشگاهی تا حدودی تاثیر عوامل ژنتیکی بر ناباروری را آشکار ساخته اند.

بعضی از عوامل ژنتیکی بر ناباروری مردان تاثیر می گذارند، در حالی که بعضی عوامل دیگر بر روی هر دو جنس و یا فقط بر روی زنان تاثیر گذارند. برای مثال جابجایی های کروموزومی می تواند بر روی مردان و زنان تاثیر بگذارد اما سندروم کلاین فلتر که در آن ترکیب کروموزوم های جنسی به صورت XXY در می آید تنها مختص مردان است و سندروم ترنر که در آن بیمار فقط دارای کروموزوم جنسی X است تنها مختص زنان است.

عوامل ناشناخته

گاه ممكن است پس از يك معاينه دقيق پزشكي، زن و شوهر كاملا‌ سالم تشخيص داده  شوند ولي به علل ناشناخته بارور نشوند. اگرچه معمولا بعد از دو سال تعداد زيادي از اين زوج ها بچه دار مي شوند، اما تعدادي از آنها حتي بعد از گذشت سه سال بدون استفاده از روش هاي پيشگيري بچه دار نمي شوند، در اين صورت بايد تحت درمان قرار بگيرند.

منبع: حرف تازه

گردآوری و بازنشر: دلبرانه

مطالب مرتبط:

مزایای و فواید سویا برای جلوگیری از سرطان سینه در زنان

عوارض قرص اندانسترون + موارد مصرف قرص اندانمکس

عوارض قرص فنازوپیریدین + موارد مصرف فنازوپیریدین

با چه روش هایی میتوان از هوس های غذایی پیشگیری کرد؟

دلایل مهم کاهش میل جنسی در خانم ها چیست؟

افسردگی پس از زایمان چیست و چقدر طول میکشد؟

بهبود زندگی جنسی خانم ها با درمان فیبروئیدهای رحمی

برنامه غذایی ویژه در سه ماهه اول زنان باردار