چگونه باید به پیشواز ماه مبارک رمضان رفت؟
در این نوشته از دلبرانه قصد داریم در خصوص اینکه چگونه باید به پیشواز ماه مبارک رمضان رفت گفتگو کنیم.
با توجه به نزدیک شدن به حلول ماه مبارک رمضان و برای اینکه بیشتر این ماه را درک نماییم مطالعه این مقاله خالی از لطف نیست
ماه رمضان ماه میهمانی خدا و بخشش گناهان است و یکی از ماه های پر برکت خداوند است که باید برای ورود به این ماه خود را آماده کنیم.
امیدواریم که مطلبل زیر مورد توجه شما قرار گیرد.با ما همراه باشید…
چگونه باید به پیشواز ماه مبارک رمضان رفت؟
- تغییر حالت
سید ابن طاووس« ره» نقل میفرماید كه وقتی ماه مبارك رمضان فرا میرسید رنگ چهره پیامبر اكرم(ص) عوض میشد و زیاد به نماز و دعا میپرداخت ،
تغییر حالت آن حضرت در دهه آخر ماه مبار رنگ مضاعفی به خود میگرفت، بگونهای كه تمام شبها را به شب زندهداری و عبادت سپری میكرد.
درباره حضرت امام زین العابدین(ع) نقل شده است كه ایشان در این ماه كاملا غرق در دعا و تسبیح و استغفار و ذكر تكبیر میگشت.
-
نمازهای مستحبی
گرچه بجا آوردن نمازهای مستحبی و نوافل یكی از مسائل عادی و روزمره آن بزرگواران بوده است.
ولی در ماه رمضان حالت مضاعف به خود میگرفت، تا آنجا كه نمازهای مخصوصی توسط آنان در ماه مبارك رمضان و شبهای قدر خوانده میشد، كه ذكر تفصیل آن مجال دیگری میطلبد.
-
تلاوت قرآن
ماه مبارك رمضان بهار قرآن است و پیامبر اكرم(ص) و عترت طاهرینش كه خود قرآن ناطقند و هیچگاه ایشان از قرآن، و قرآن از ایشان جدا نبوده
و تلاوت آیات دلنشین آن جزء برنامه روزمره ایشان بوده است، عنایت خاصی نسبت به تلاوت قرآن در ماه مبارك رمضان مبذول میداشتند
و توجه اصحاب و یاران خود را نسبت به آن جلب می نمودند، تا آنجا كه در مورد حضرت امام سجاد(ع) نقل شده است كه چهل بار قرآن را در ماه مبارك ختم می نمود.
-
نیایش
چگونه خواستن و از چه كسی خواستن و به چه انگیزهای خواهش كردن از مهمترین مطالبی است كه در هر درخواستی،
نهفته است اینجا سخن از درخواست از یگانه معبود قادر و تواناست كه معصومین(ع) بر بشریت منت نهاده و نحوه درخواست را در قالب« دعا» به عالی ترین وجه ممكن نشان داده اند.
و علاوه بر لذت سخن گفتن با خداوند عال یترین مضامین معارف تابناك الهی را در آن جای داده و از خود یادگارهایی بس ارزشمند به ودیعت نهاده اند.
در ماه مبارك رمضان دعاهای مخصوصی از آن بزرگواران رسیده است كه تنها به ذكر عناوین آنها در این مقاله اكتفا می شود:
- دعا در وقت دیدن هلال ماه مبارك
- دعای پیامبر اكرم(ص) در وقت وارد شدن به ماه مبارك رمضان
- دعای پیغمبر اكرم(ص) در شب اول
- دعای ابو حمزه ثمالی در هر شب
- دعای سحر
- دعای اول صحیفه سجادیه
- دعای وقت افطار
- دعای امام زین العابدین(ع) در شبهای نوزدهم و بیست و یكم
- دعای پیامبر اكرم(ص)، و امام باقر(ع) و امام صادق(ع) و امام كاظم(ع) در ماه مبارك رمضان
- دعای پیامبر اكرم(ص) و امام زین العابدین(ص) در شب بیست و هفتم
- دعای پیامبر اكرم(ص) در شب آخر هر ماه
- دعا به هنگام وداع با ماه رمضان
-
احیای شب قدر
معصومین(ع) در شبهای قدر شب زنده دار بودند، و نه تنها خود به احیاء آن می پرداختند بلكه خانواده و كودكان و فرزندان خویش را به انجام آن وا می داشتند
روایت شده است كه رسول خدا(ص) در شب بیست و سوم ماه، خفتگان از خانواده خود را از خواب بیدار می كرد و آب به صورت آنها میپاشید.
حضرت فاطمه زهرا(س) نیز نمی گذاشت كسی از فرزندانش در آن شب به خواب رود،
و آنان را با كمی غذا و ایجاد آمادگی از روز و با انجام استراحت در روز، آماده می ساخت، و می فرمود محروم كسی است كه از خیر این شب محروم ماند.
و یك سال حضرت امام صادق(ع) به بیماری سختی گرفتار شده بود، آن حضرت دستور داد كه در شب بیست و سوم ایشان را برداشته و به مسجد پیامبر(ص) بردند
و آن شب را در آن مكان شریف به احیاء گذارند.
-
آداب افطار
چگونه افطار كردن، و با چه افطار كردن از جمله مسائل قابل توجه سیره است.
از پیامبر(ص) و ائمه هدی(ع) ادعیه خاصی در وقت افطار نقل شده است.
امام صادق(ع) میفرماید كه پیامبر اكرم در وقت افطار این دعا را میفرمود:« اللهم لك صمنا و علی رزقك افطرنا فتقبله منا، ذهب الظلما و ابتلت العروق و بقی الاجر» ب
ار خدایا برای تو روزه گرفتیم، و بر روزی تو افطار نمودیم، پس آن را از ما بپذیر.
حضرت امیر المؤمنین(ع) در وقت افطار میفرمود: «اللهم لك صمنا و علی رزقك افطرنا فتقبله منا انك انت و السیمع العلیم»
خدایا برای تو روزه داشتیم، و بر روزی تو افطار كردیم. پس آن را از ما قبول نما، همانا كه تو شنوا و دانایی.
و اما اینكه با چه چیزی افطار مینمودند، مواردی نقل شده است، از امام باقر(ع) نقل شده است كه پیامبر اكرم با آب و خرما، و یا آب و رطب افطار می نمودند.
و اگر آن حضرت شیرینی و حلوا نمی یافت با آن افطار و گاهی با شكر كه از نی گرفته میشد، افطار میكرد.
و امام صادق(ع) میفرماید: پیامبر، اكرم(ص) با شیرینی و حلوا افطار می نمود، و اگر آن را نمی یافت با آب ولرم افطار میكرد
و میفرمود: آن باعث پاكیزگی كبد و معده است،و دهان را خوشبو میسازد، و ریشه دندان و دید چشم را تقویت مینماید.
بنابر این از مجموعه روایات استفاده میشود كه آن حضرت- در صورت امكان- با یك ماده شیرینی مثل حلوا، خرما، و در صورت نبود آنها با آب نیمه گرم و ولرم فطار می نمود.
ابن طاووس از امام باقر(ع) نقل میكند كه حضرت علی(ع) دوست داشت كه با شیر افطار كند.
-
غسل
پیامبر اكرم(ص) در دهه آخر ماه مبارك رمضان هر شب غسل میكرد. ح
ضرت امام باقر(ع) شبهای نوزدهم، بیست و یكم، بیست و سوم و بیست و پنجم را غسل میكرد ،
و امام صادق(ع) در شب بیست و سوم دو بار غسل مینمود، یك بار در اول شب، بار دوم در آخر شب.
-
اعتكاف
یكی از مستحبات بسیار مهم و سازنده اعتكاف است.
كه تفصیل و شرائط آن در كتب فقهی آمده است و از عهده این نوشته خارج میباشد.
امام صادق(ع) فرمود: یكبار رسول خدا(ص) در دهه اول ماه رمضان به اعتكاف نشست و در رمضان دیگر در دهه دوم، و در رمضان پس از آن در دهه سوم اعتكاف نمود.
و بعد از آن همیشه در دهه آخر رمضان به اعتكاف مینشست.
-
وداع با ماه رمضان
برخاستن از سفره ضیافت الله برای عارفان دلداده حقا سخت و ناگوار است.
لذا همانطور كه جدایی عاشق از معشوق، به سختی هر چه تمام تر صورت میگیرد،
پیامبر اكرم(ص) چگونگی وداع با ماه رمضان را چنین بیان میكند: جابر بن عبد الله انصاری نقل میكند كه در جمعه ماه رمضان، بر رسول خدا وارد شدم.
هنگامی كه چشم او بر من افتاد فرمود: ای جابر این جمعه آخر ماه رمضان است،
پس با او وداع كن و بگو:« اللهم لا تجعله آخر العهد من صیامنا ایاه، فان جعلته فاجعلنی مرحوما، و لا تجعلنی محروما» یعنی خدایا، این رمضان را آخرین روزه ما قرار مده،
و چنانچه قرار دادی پس ما را مورد رحمت خود قرار بده و ما را محروم نساز،
و هر كس این را بگوید به یكی از دو امر نیكو( احدی الحسنیین) نائل میشود، یا آنكه عمر پیدا میكند و ماه رمضان بعدی را درك مینماید
و یا آنكه مورد بخشش و رحمتخدا قرار میگیرد.
-
شب عید فطر
از مجموعه روایات استنباط میشود كه این شب از جایگاه بس والایی برخوردار است
و معصومین(ع) آن را به احیاء و شب زنده داری میگذراندند.
حضرت علی بن الحسین امام زین العابدین(ع) شب عید فطر را در مسجد به نماز می گذارند تا آنگاه كه صبح شود.
-
غبارروبی از مساجد محله های خودتان
يكي از سنت‌هاي خوب روزهاي قبل از شروع ماه مبارك رمضان، سنت غبارروبي از مساجد و اماكن مذهبي است.
اگر همين روزها سري به مساجد محله‌تان بزنيد، حتما مي‌توانيد در اين كار مشاركت كنيد.
فقط هم مخصوص مساجد نيست، شما مثلا مي‌توانيد در غبارروبي نمازخانه اداره يا مدرسه‌تان هم كمك كنيد.
چه كارهايي انجام مي‌شود؟ مثلا ديگ و ديگچه‌ها براي پذيرايي از مهمانان خدا از انبار‌هاي مساجد بيرون مي‌آيند.
كتاب‌هاي دعا و مهرها و سجاده‌ها نو نوار مي‌شوند، ديوارها دستمال كشيده مي‌شوند،
فرش‌ها اگر نياز داشته باشند شست‌وشو خواهند شد و خلاصه همه‌‌چيز براي يك ماه ضيافت مهيا مي‌شود.
بخشي از برنامه‌هاي مديريت شهري براي استقبال از ماه رمضان هم همين كمك به غبارروبي مساجد و رفع كم و كسري‌هاست.
پس از آنها هم مي‌توانيد كمك بگيريد، هرچند خود اهالي محله‌ها، كميت هيچ مسجدي را لنگ نمي‌گذارند.
-
شناسايي نيازمندان محله
حتما در هر محله، تعدادي نيازمند زندگي مي‌كنند كه مخصوصا براي پهن كردن سفره افطار و سحر نياز به كمك و ياري ديگران دارند.
از طرفي خيلي از اهالي محله‌تان هم هستند كه حاضرند براي اين‌ماه مبارك كمك كنند تا هيچ سفره افطاري، بدون غذا نماند.
شما بايد اين دو گروه را در همين روزها شناسايي كنيد.
كار سختي نيست، كافي است كه از طريق مسجد يا حسينيه محله اطلاع‌رساني كنيد.
خيلي زود افراد شناسايي مي‌شوند و شما واسطه يك كار خير بسيار خوب، قبل از شروع ماه مبارك رمضان خواهيد بود.
مي‌توانيد اصلا كميته‌اي محلي براي انجام اين كار تشكيل دهيد.
يادتان باشد كه مهم‌تر از خود كمك كردن و دستگيري نيازمندان، همين مديريت كمك‌هاي مردمي است؛
اينكه كمك‌ها به درستي جذب شود و به‌دست نيازمند واقعي برسد. خانم‌هاي محل در اين زمينه مي‌توانند فعال‌تر از آقايان باشند.
-
يك ماه خادم افتخاري شويد
استقبال از خانه‌هاي خدا در ماه مبارك رمضان به اندازه‌اي است كه مسلما از توان خادم مسجد به تنهايي خارج است.
خب، حالا بهترين فرصت فراهم شده كه شما هم كمك‌دست او باشيد.
ثواب يك ماه خادم افتخاري مسجد بودن شايد از خيلي كارها بيشتر باشد. خادمان مساجد در شب‌هاي قدر، پذيراي مهمانان بسياري هستند؛
از اين‌رو براي اينكه بتوانند به بهترين نحو از مهمانان خدا پذيرايي كنند نيازمند كمك‌هاي شما هستند.
يكي از بهترين كارهاي خيري كه شما مي‌توانيد در اين شبها انجام دهيد، خدمت‌رساني به مهمانان مساجد و هيئت‌هاست.
شايد مسجد كم و كاستي‌هايي داشته باشد كه نيازمند تخصص شما باشد؛ البته كمك‌ها هم ضرورت ندارد كه حتما تخصصي باشد.
شما با جفت كردن كفش‌ها، چاي دادن و مرتب‌كردن مساجد بعد از مراسم هم مي‌توانيد بسيار مفيد باشيد و از اين ثواب بزرگ بهره‌مند شويد.
-
نان نذري در محله‌هاي شهر
توزيع نان نذري هم از آن برنامه‌هايي است كه در ماه رمضان رونق مي‌گيرد و شما بايد از همين روزها براي داشتن چنين نذري برنامه‌ريزي كنيد.
پخش نان نذري، سنتي است كه از قديم ميان مردم رواج داشته است و نانوا‌ها در برخي از مناسبت‌ها نان نذري و رايگان به‌دست مردم مي‌دهند.
امسال هم خيلي از نانوايي‌ها با كمك خيّرين به پخش نان نذري خواهند پرداخت.
ولي بد نيست بدانيد كه قرار است مديريت شهري هم در اين زمينه برنامه‌ريزي كند
تا طبق همين سنت قديمي در نيمه‌ماه رمضان و به مناسبت ميلاد امام‌حسن‌مجتبي(ع) برخي از نانوايي‌ها در همه محله‌هاي شهرمان، نان رايگان به مردم بدهند.
اگر قصد داريد در شب‌هاي خاص، مثل شب ميلاد امام‌حسن(ع) اين كار را انجام دهيد، از همين حالا بايد سراغ نانواهاي محله برويد و بگوييد كه قصد اين كار را داريد.
🔔 بیشتر بخوانید 🔔